નીલરંગી શિયાળ – ગુજરાતી બાળવાર્તા

ચાલો, આજે એક નવી બાળવાર્તા વાંચીએ – પંચતંત્રની મજાની વાર્તા!

બહુ વખત પહેલાની વાત છે. એક સુંદર મજાનું જંગલ હતું. જંગલમાં અનેક પ્રકારનાં વૃક્ષો અને પશુ-પક્ષીઓ હતા. આ જંગલની નજીકમાં જ એક નાનકડું ગામ પણ હતું. અહીં જંગલમાં ચંડરવ નામે એક શિયાળ રહેતું હતું. તમને થશે આ તે કેવું નામ? પણ બાળમિત્રો, પંચતંત્રની વાર્તાઓ સંસ્કૃત ભાષામાં લખાઈ છે એટલે તેમાં આવતા નામ પણ સંસ્કૃત જ હોવાના, બરાબર ને? તો, સંસ્કૃતમાં चण्ड=તીવ્ર કે કર્કશ અને रव= અવાજ. આ શિયાળ ખૂબ કર્કશ અવાજમાં લાળી કરતું, એટલે તેનું નામ હતું ચંડરવ! શિયાળ તો સાવ ભૂખ્ખડ અને એક નંબરનું આળસુ. શિકાર કરવા માટે મહેનત કરવી તેને ન ગમે. એ તો રોજ જંગલમાં આમ તેમ ભટક્યા કરે અને જો નસીબ સારા હોય તો, કોઈ મોટા પ્રાણીએ શિકાર કર્યો હોય, તેમાંથી થોડું કંઈ બચ્યું હોય એ મળી જાય તો ચંડરવ એ ખાઈને આનંદમાં રહે.

એક સાંજે ચંડરવને ખૂબ ભૂખ લાગી. બહુ ભટકવા છતાં, તેને જંગલમાં ક્યાંય ખાવાનું ન મળ્યું, એટલે એ હિંમત કરીને નજીકના ગામમાં ઘુસી ગયું. હવે, ગામમાં તો હોય ગલીના કૂતરા!

જેવું શિયાળ ગામમાં દાખલ થયું, એવું જ કૂતરાઓનું એક ટોળું ભસતું-ભસતું એની પાછળ પડ્યું, ભૌં! ભૌં! ભૌં! ભૌં!

ગભરાઈ ગયેલ ચંડરવ હતી એટલી તાકાત એકઠી કરીને માંડ્યું દોડવા. સાંકડી ગલીઓમાં અથડાતું-કૂટાતું ચંડરવ જાય ભાગ્યું! અંતે, ભાગતા-ભાગતા એ દીવાલ કૂદીને એક ઘરના આંગણામાં આવી પડ્યું. એ એક રંગારા (કપડાં રંગવાવાળા)નું ઘર હતું એટલે અહીં એના ફળિયાની વચ્ચોવચ્ચ, કપડાં રંગવા માટે ગળી (indigo) જેવા વાદળી રંગથી ભરેલો એક મોટો કુંડ પડ્યો હતો. કૂતરાઓથી બચવા માટે, ગાંડાની જેમ દોડતું ચંડરવ, સંતુલન ખોઈને સીધું જઈ પડ્યું એ કુંડમાં- છપ્પાક!!

કૂતરાં ચાલ્યા ગયા છે એવી ખાતરી થતાં, થોડી વાર પછી ચંડરવ અકળાઈને રંગથી ભરેલા કુંડમાંથી બહાર નીકળ્યું. ધીમેથી ગલીમાં આવીને જુએ તો, કૂતરાં હજી તેના આવવાની રાહ જોઈને આસપાસ જ ભટકી રહ્યા હતા. ચંડરવે કુતરાઓને જોયાં અને કૂતરાઓએ તેની સામે જોયું પણ, આ શું? ચંડરવ સામે ભસવાને બદલે કે તેની પાછળ ભાગવાને બદલે કુતરા જાણે તેનાથી ડરવા લાગ્યા. ચંડરવ પણ અચંભામાં પડી ગયું કે, આ શું થઇ રહ્યું છે?

કૂતરાં આવા વિચિત્ર વાદળી રંગનાં પ્રાણીને પહેલી જ વખત જોઈ રહ્યા હતા. એ તો ડરના માર્યા, જીવ બચાવવા ત્યાંથી પૂંછડી દબાવીને ભાગી જ ગયા. થોડો વિચાર કરીને ચંડરવ જુએ તો તેનાં પગ વાદળી રંગનાં. જંગલના રસ્તે જતાં તળાવમાં જોયું તો તેનું આખું પ્રતિબિંબ જ નીલરંગી!

ચંડરવ જંગલમાં પાછો ફર્યો. જંગલના પ્રાણીઓએ જ્યારે આ અનોખા નીલરંગી પ્રાણીને જોયું, ત્યારે બધાં તેનાથી ડરવા લાગ્યા. હાથી, સિંહ, વાઘ, હરણ, વાંદરા, સસલાં બધાં દૂર ભાગવા લાગ્યાં! કોઈએ આવું વિચિત્ર વાદળી પ્રાણી જંગલમાં પહેલા ક્યારેય જોયું જ નહોતું.

ચંડરવ હતું તો શિયાળ, એટલે એ તો બહુ ચતુર! એણે પ્રાણીઓનો ડર જોઈને એક ધમાકેદાર નાટક કરવાનો વિચાર કર્યો.

ગંભીર અવાજે બૂમ પાડી એ બોલ્યું, “હે જંગલના પ્રાણીઓ! ડરશો નહીં! મને બ્રહ્માજીએ પોતે તમારા રક્ષણ માટે સ્વર્ગમાંથી અહીં મોકલ્યો છે! આજથી હું તમારો રાજા છું!”

પ્રાણીઓએ વિચાર્યું, ‘વાહ! સ્વર્ગમાંથી આવેલો નીલો રાજા!’ સિંહ અને વાઘ જેવા ખતરનાક હિંસક પ્રાણીઓ સહીત બધા જ એના ચરણોમાં નમી પડ્યાં!

બસ, પછી તો ચંડરવને જલસા થઈ ગયા. દરરોજ સિંહ, વાઘ, રીંછ, વરુ વગેરે તેના માટે તાજો શિકાર કરી લાવે, અને ચંડરવ આરામથી રાજભોગ આરોગે! હવે ચતુર ચંડરવે જંગલનાં બધા શિયાળને દેશવટો આપી દીધો એટલે કે, તેણે બધા જ શિયાળને જંગલમાંથી બહાર હાંકી કાઢ્યા. તેનું કારણ એ કે જો કોઈ શિયાળ તેને ઓળખી જાય તો તો, આ નીલા રાજાની પોલ ખૂલી જાય.

ઘણા મહિનાઓ સુધી આ નાટક ચાલ્યું. પણ આખરે જુઠ્ઠાણું ક્યાં સુધી છુપાઈ રહે?

પૂનમની એક સુંદર, અજવાળી રાતે, આકાશમાં ગોળ-મોટો ચાંદો ખીલ્યો હતો. જંગલથી દૂર બધા શિયાળ ભેગા મળીને મોટેથી લાળી કરી રહ્યા હતા.. “આઉઉઉઉ! આઉઉઉઉ!”

પવનની દિશા જંગલ તરફની હોવાથી, જાતભાઈઓનો આ તીવ્ર અવાજ પોતાના આસન પર આરામ કરતા ચંડરવને કાને પડ્યો. કોઈ કેટલુંયે ચતુર હોય, પોતાની જાતને ગમે તેટલી હોશિયાર બતાવે, પણ પોતાના મૂળ લક્ષણો કે જન્મજાત સ્વભાવ થોડા બદલાય? રાત પડે ને લાળી કરવી એ તો શિયાળનો મૂળભૂત સ્વભાવ! એટલે જ દૂરથી આવતો લાળીનો અવાજ સાંભળીને ચંડરવ પોતાના પરનો કાબૂ ગુમાવી બેઠો! એનું મોં આપમેળે ઊંચું થઈ ગયું અને એ પણ મોટેથી ગાવા લાગ્યો- “આઉઉઉઉ! આઉઉઉઉ!” …. “આઉઉઉઉ! આઉઉઉઉ!”

એનો અસલી અવાજ સાંભળતાં જ સિંહ, વાઘ અને બીજા બધા પ્રાણીઓ ચોંકી ગયા!

“અરે! આ તો શિયાળ છે! તેણે વાદળી રંગ લગાવીને આપણને મૂર્ખ બનાવ્યા!”

“એક તુચ્છ શિયાળે નાના-મોટાં પ્રાણીઓ સહીત જંગલનાં રાજાને પણ મૂર્ખ બનાવ્યો!!” આ વાતે સિંહના ગુસ્સાનો પાર ન રહ્યો. જંગલનો રાજા ગર્જ્યો, તેણે પંજાની એક જ થપાટ મારી અને ત્યાં ને ત્યાં જ દગાબાજ શિયાળનો ખેલ ખતમ થઈ ગયો!

બોધ

કોઈને છેતરીને કે જુઠ્ઠું બોલીને મેળવેલું પદ વધારે સમય ટકતું નથી. માણસ ગમે તેટલો દેખાડો કરે, પણ એનો અસલી સ્વભાવ આખરે બહાર આવી જ જાય છે!